ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԲԱՐՁՐԱԳՈՒՅՆ ԿՐԹՈՒԹՅԱՆ ՈԼՈՐՏԻ ԾՐԱԳՐԵՐԻ ԿԱՌԱՎԱՐՄԱՆ ԿԱՐՈՂՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ ԿԱՐԻՔՆԵՐԸ․ ERASMUS+ EU-BRIDGE-Ի ԲԱԶՄԱՇԱՀԱԿԻՑ ԳՆԱՀԱՏՄԱՆ ԱՐԴՅՈՒՆՔՆԵՐԸ

Ամփոփում

Բարձրագույն կրթության միջազգայնացման և եվրոպականացման խորացումը Հայաստանի բուհերից պահանջում է ոչ միայն միջազգային համագործակցության ընդլայնում, այլև եվրոպական կրթական և հետազոտական ծրագրերի մշակման և կառավարման համապատասխան անհատական ու ինստիտուցիոնալ կարողություններ։ Սույն հետազոտության նպատակն է բացահայտել այդ կարողությունների հիմնական կարիքներն ու բացերը Հայաստանի բարձրագույն կրթության ոլորտում և գնահատել դրանց համապատասխանությունը Erasmus+ «Բարձրագույն կրթության կարողությունների զարգացում» գործողության շրջանակում իրականացվող EU-BRIDGE («Strengthening Higher Education for European Project Management in Armenia») նախագծի նախատեսվող բաղադրիչներին։

Հետազոտությունն իրականացվել է խառը մեթոդներով՝ համադրելով երեք փոխլրացնող բաղադրիչների տվյալները՝ 180 մասնակիցների քանակական հարցման, բարձրագույն կրթության և որակի ապահովման ոլորտների 14 փորձագետների հարցման, ինչպես նաև 23 կազմակերպությունների ներկայացուցիչների ֆոկուս-խմբային քննարկման և 6 խորացված հարցազրույցների արդյունքները։ Տվյալների համադրումն ապահովել է տարբեր շահակիցների տեսակետների համեմատական վերլուծություն և արդյունքների թեմատիկ տրիանգուլյացիա։

Արդյունքները ցույց են տալիս, որ Հայաստանի բարձրագույն կրթության ոլորտում առկա է եվրոպական ծրագրերին մասնակցելու բարձր հետաքրքրվածություն, սակայն այն միշտ չէ, որ ուղեկցվում է համապատասխան գործնական փորձով և ինստիտուցիոնալ աջակցությամբ։ Հիմնական կարողությունների կարիքները վերաբերում են ֆինանսավորման հնարավորությունների բացահայտմանը, նախագծերի գաղափարների և հայտերի մշակմանը, բյուջետավորմանն ու ֆինանսական կառավարմանը, միջազգային գործընկերների որոնմանն ու կոնսորցիումների ձևավորմանը, նախագծերի պլանավորմանը, մոնիթորինգին, գնահատմանը և հաշվետվողականությանը։ Միաժամանակ, որպես կարևոր խոչընդոտներ առանձնացվել են տեղեկատվության և խորհրդատվության սահմանափակ հասանելիությունը, ֆինանսական և ժամանակային սահմանափակումները, անգլերենի ոչ բավարար իմացությունը և ինստիտուցիոնալ աջակցության մեխանիզմների պակասը։

Հետազոտությունը ցույց է տալիս, որ կարողությունների զարգացումը արդյունավետ չի կարող սահմանափակվել կարճաժամկետ վերապատրաստումներով։ Շահակիցների գնահատականները վկայում են գործնական ուսուցման, մենթորության, իրական նախագծերի սիմուլյացիայի, միջազգային ցանցային համագործակցության, փորձի փոխանակման և թվային մասնագիտական համայնքի ձևավորման անհրաժեշտության մասին։ Այս արդյունքները ընդհանուր առմամբ համապատասխանում են EU-BRIDGE ծրագրի՝ ուսուցման, գործնական փորձառության, սոցիալական նորարարության, նախագծերի սիմուլյացիայի և մասնագիտական ցանցավորման բաղադրիչներին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառվել Հայաստանի բարձրագույն կրթության ոլորտում կարողությունների զարգացման և եվրոպական նախագծերին կայուն մասնակցության փաստահեն մեխանիզմների ձևավորման, ինչպես նաև նմանատիպ Erasmus+ նախաձեռնությունների նախագծման և իրականացման համար։